Labraunda

East_Church_eng.html
 

Doğu Hamamı ve Bizans Kilisesi

Anıtlar: giriş alanı

    Dorik Binanın hemen yanı başında MS 1. yüzyıla ait Doğu Hamamının yerini işgal eden Bizans Kilisesinin girişi yer alıyor. Kilisenin girişindeki bir yazıtta hamamın Tiberios Klaudios Menelaos adlı bir şahıs tarafından yaptırıldığını öğreniyoruz. Bu yazıtın günümüze ulaşan kısmı aşağıda koyu harflerle verilmiştir:

Bizans Kilisesi ve civarının planı.

(J. Bild)

[ΘEOIΣ ΣEBAΣTOIΣ KAI ΔII ΛABPAIYNΔΩI ΣΩT]HPI KAI TΩ ΔHMΩI [TIBEPIOΣ KΛAYDIOΣ XPYΣAOPOΣ YIOΣ KYPEINA M]ENEΛAOΣ TO BAΛANHON [KAI AΛΛA (?) EK TΩN IΔIΩN ANEΘHK]EN


[Quirus tribusu Khrysaoros’un oğlu Tiberios Klaudios] Menelaos [tanrılar Augustus ve Zeus Labraiyndos Soter] ve halka hamamı [ve diğer eşyaları (?) kendi kaynaklarından] [ithaf etti]

    Bu yazıt metninin eksik kısımları, kilisenin kuzey duvarındaki bir kaideye işlenmiş bir başka yazıt sayesinde tamamlanabilmiştir. Bu ikinci yazıtta adı geçen şahsın bu hediyesi Mylasa kent meclisi tarafından övülmektedir. Büyük kısmı Bizans Kilisesinin güneyinde uzanan Doğu Hamamı yalnızca kısmen incelenmiştir. Tabanı altında hypocaust sistemi bulunan sıcaklık (sudatorium) kısmı Dorik Binanın hemen doğusundadır. Sıcaklığın zemini yuvarlak tuğla desteklerle taşınıyordu. Kuzey duvarındaki bir açıklıktan külhanın (praefurnium) bugün kilisenin güneybatı mekânının bulunduğu yerde olduğu anlaşılıyor. Hamamın, kilisenin hemen güneyinde yer alan iki mekânı daha kısmen takip edilmiştir. İncelemeler sonucu hamamın kuzey duvarının kilisenin güney duvarının batı parçasını oluşturduğu anlaşılmıştır.

>>East_Church_eng.htmlshapeimage_4_link_0

    Kilise MS 4. yüzyıl sonu veya 5. yüzyıl başında inşa edilmiştir. Bu tarihlendirme hem buluntulara hem de çağdaş Suriye kiliselerini andıran mimari ayrıntılara dayandırılıyor. Kilisenin bir Roma hamamına bitiştirilmesi ilginç bir durumdur: belki de hem vaftiz hem de kiliseye girmeden önce arınma ritüeli için tekrar kullanılabilmesi amacıyla hazır su borularından yararlanmak üzere bu yer seçilmiş olabilir.

Kilisenin batı cephesinde girişin iki yanında birer kule olabilir. Naos, yani ibadet mekânı beyaz mermer levhalarla döşelidir. İç mekânla ilgili ilginç bir durum ise sütun veya paye görülmemesidir. Naosun yan duvarları boyunca on tane pilastr, yani duvar payesi yer alıyor. Bu duvar payelerinin bir kısmında silmeli Frig mermeri (pavonazzetto; Afyon İsçehisar’da çıkan Dokimeion mermeri) kaplamalar halen görülebiliyor.

    Bu duvar payeleri, Anadolu’daki Roma hamamlarında görüldüğü üzere yan duvarlara gelen kemerleri destekliyordu. Muhtemelen yan duvarlara oturan ve üzerinde düz tavan taşıyan kirişleri de destekliyorlardı. Mekânın doğu ucunda, iki yanda birer küçük oda bulunan yarım kubbe ile örtülü bir apsis yer alır. Apsis dışarıdan düz bir duvarla gizlenmiştir. Kazılarda apsisin ortasında su kanalı açığa çıkartılmıştır.

Frig mermerinden (pavonazzetto) kaplama parçaları.

Apsis tabanının kuzeyden görünüşü.

Foreword_tr.html