Labraunda

Andron_B_eng.html
 

    Önünde iki İyonik sütunu olan ve bir tapınağa benzeyen bu yapının aslında 1948’de kazılar başlamadan önce tapınak olduğu düşünülüyordu. Planı, ören yerindeki en iyi korunmuş yapı ile aynı olduğundan 1936’da Laumonier bu iki yapıyı Tapınak A ve Tapınak B olarak adlandırmıştı. 1948 yılında yazıtlara dayanarak her iki yapının da aslında birer andron, yani ziyafet salonu olduğu anlaşıldığında adları Andron A ve Andron B olarak değiştirildi. Ne yazık ki bu adlandırma ile biraz yanılgıya yol açılabilir çünkü aslında Andron A, Andron B’den daha sonra inşa edilmiştir.

    Girişin üzerindeki yazıta göre Andron B, Maussollos (hd. MÖ 377–352) tarafından inşa ettirilmiştir. Yapıya verilen andron adı, Yunancada “erkekler salonu” anlamına gelir ve yemek odaları için kullanılan bir terimdir. Yani, bu yapı, sunakta tanrıya kurbanlar kesildikten sonra yenilen ritüel yemekler için kullanılıyordu. Yapının cephesi tamamen mermerdendi.

Andron B - Maussollos’un Andronu

Andron B cephesi için rekonstrüksiyon önerisi (T. Thieme ve F. Löfvenburg)

    Anta duvarları, yani yan duvarların öne doğru uzanan kısımları, büyük mermer bloklardan inşa edilmiş ve bu blokların bazıları MÖ 3. yüzyılda önemli resmi yazıtlar için kullanılmıştı. Bu bloklar ve güzel bezemeli güney anta başlığı şimdi yapının önünde güney dönük yerleştirilmişlerdir. İki anta duvarı arasında iki İyonik sütun yer alıyordu. Bunlardan birinin kaidesi hâlâ orijinal yerinde duruyor. Çok sayıda sütun tamburu ve yan tarafında lotus ve palmet bezemesine sahip bir İyonik başlık da yapının önünde görülebilir. Sütunların üzerinde uzanan mermer kiriş, yani arşitrav da büyük bloklardan oluşuyordu ve üzerindeki yazıt nerdeyse tamam halde günümüze ulaşmıştır:


MAYΣΣOΛΛOΣ EKATOMNΩ ANEΘHKE TON ANΔPΩNA KAI TA ENEONTA ΔII ΛAMBPAYNΔΩI


Hekatomnos oğlu Maussollos, andronu ve içindeki her şeyi

Zeus Lambraundos’a verdi.

Andron B’ye ait sütun başlığı (1949).

>>shapeimage_5_link_0

Anıtlar: Andron B ve Andron C terasları ile Doğu Stoa



    Yalnızca ön cephe mermerdendi. Dış duvarlar yerel gnaystandı ve olsa olsa üzerine beyaz sıva yapılmış olabilir. İç duvarlar da en azından en alttaki taş sıralarının üstünden itibaren beyaz sıvayla kaplıydı. Pencerelerin mermer söveleri ve ahşap kepenkleri vardı.

    Bu bloklar şimdi yapının önündeki açık alanda güneye dönük şekilde yerleştirilmiştir. Arşitravın üzerinde bir triglif-metop frizi ve onun da üzerinde geison yani korniş vardı. Bu tür çok sayıda blok yapının önüne ve güneydoğusuna doğru yerleştirilmiştir. Andron C’de ele geçen 1 metre yüksekliğindeki sfenks (erkek insan başlı oturan aslan figürü) heykeli, muhtemelen çatının iki ön köşesine yerleştirilen sfenkslerden biridir. Bu sfenks bugün Bodrum Müzesinde sergilenmekte.

Andron B’ye ait ve Maussollos’un adınıtaşıyan

mermerarşitrav bloğu.

    Yapının tarihi Maussollos’un öldüğü MÖ 352’den daha geç olmadığına göre bu yapının ilginç bir mimari özelliğine dikkat çekmek gerekir: Bu yapıda sütunların ve antaların başlıkları tipik volütlü İyonik düzende olmasına karşın, arşitrav, triglif frizi ve geisona sahip tipik bir Dorik entablatür görülüyor. Hellenistik dönemden önce (MÖ 3. – 1. yy) düzenlerin bu şekilde bir araya getirilmiş olması mimarinin o dönemde geçerli kurallarına aykırıdır.

Sfenksin 1953’te bulunuşu.


    11.63 metre genişliğindeki cephenin gerisinde bir ön mekân ve gerideki kareye yakın (9.91 x 11.08 m) ana mekâna geçişi sağlayan büyük bir kapı açıklığı yer alır. İç mekânın yan ve arka duvarları boyunca 20 kline yerleştirilebilirdi. Odanın arka duvarında 4.80 metre uzunluğunda, 1.50 metre derinliğinde ve yerden yaklaşık 2 metre yüksekte başlayan dikdörtgen bir niş vardır. Nişin büyük boyutları nedeniyle burada üç taneye kadar heykelin durabileceği düşünülüyor: Ortada tanrı Zeus’un, yanlarında da Maussollos ile kız kardeşi ve karısı Artemisia’nın heykelleri. Güney yan duvarda ve girişin iki yanındaki pencereler, kutsal ziyafetlere katılanların ışık ve hava almasını sağlıyordu.

Andron B’nin izometrik perspektifi.

(T. Thieme)

Foreword_tr.html